Chuyện ba miền - Phần 2

Vậy làm thế nào để tránh nhầm lẫn trong khi phiên âm? 
Trả lời: Tên nhân vật đó là Hòa Thân, chữ Hán là , chứ không phải là “Hòa Khôn”. Chữ cũng chỉ có một âm duy nhất là “thân” thiết âm của nó là “thăng nhân thiết, âm thân” như đã được cho trong khang Hy từ điển và hán ngữ đại điền (Thành Đô, 1993). Sỡ dĩ Vũ Thị Thùy Dương phiên âm chữ đó thành “Khôn” là vì tác giả này nhầm nó với chữ ‘Khôn” đích thực mà tự dạng là. Tùy cả hai đều là những hình thành tự đều là những hình thang tự mà thanh phù là thân nhưng trong chữ thân (tên của nhân vật đang xét) thì nghĩa phù là chữ ngọc vì là tên của một thứ ngọc còn trong chữ khôn, nghĩa phù lại là chữ thổ vì, trong bác quát Hán quẻ thì khôn là tên của quẻ tưởng trưng cho đất (càn khôn = trời đất).
Vậy hai chữ thân và khôn chỉ khác nhau ở cái nét ngang trên cùng bên trái củ chữ mà thôi, nếu không để ý thì rất dẽ nhầm lẫn. Và tên của nhân vật gian thần dưới triều vua Càn Long nhà Thanh là Hòa Thân chứ không phải “Hòa Khôn”. Trong bài “Một vài mẫu chuyện về việc chơi chữ của người Trung Hoa” chúng tôi cũng có nhắc đến nhân vật Hòa Thân. Thái Trọng Lai có nói rằng nên tên của nhân vật này “còn được sử ta dịch là Hòa Khôn” (X. “góp thêm lời về bộ phim Tể tướng lưng gù, Tài hoa trẻ s.29, tr 34).
Cách diễn đạt này có thể làm cho người ta hiểu lầm rằng “Hòa Khôn” cũng là mộ cách phiên âm đúng. Thực ra, đọc thân thành khôn chẳng qua cũng như đọc tác thành tô, đọc ngộ thành quá mà thôi. Cách đây 80 năm, trong Việt Nam sử lược (chương VI, mục 5), sử gia Trần Trọng Kim cũng đã phiên âm chính xác tên của nhân vật này là Hòa Thân . Tương ứng với âm Hán Việt thân, âm của chữ trong tiếng Bắc Kinh là chứ nếu là “khôn” thì âm Bắc Kinh tương ứng phải là
Để tránh nhầm lẫn khi phiên âm chữ Hán thì theo chúng tôi, không có cách nào hữu hiệu bằng việc tra cứu nơi tự thư và vận thư, tóm lại là trong các loại từ điển cỡ nhỏ không có thì phải tra ở những quyển từ điển lớn hơn. Tuy nhiên cùa có những quyển từ điển nhỏ, nhưng mà lại “bé hạt tiêu” chẳng hạn Thực dụng học sinh tự điển của Phương Nghị, Lục Nhĩ Khuê và Mã Doanh. Quyển này đã thâu thập chữ trong khi Từ nguyên, Từ hải và Hình âm nghĩa tổng hợp đại từ điện lại không ghi nhận chữ đó. Thực dụng học sinh tự điển, khổ 9,5 x 17 (cm), 235 trang chính văn, đã cung cấp trên 13.000 chữ trong khi Hán Việt từ điển của Thiều Chửu chỉ có hơn 8.000 còn Hán - Việt từ điển của Đào Duy Anh chỉ có5.000.
AN CHI - KIÊN THỨC NGÀY NAY - 263 - 1997
06/07/2017

Gửi bình luận

Tên của bạn *
Email *
Cảm nhận *